muharremtac.com

Bilim ve Teknik Dergisi'nin Tarihçesi

1 Ekim 1967'de Türk yayın dünyasına giren Bilim ve Teknik Dergisi,web sitesi www.biltek.tubitak.gov.tr'de tarihçesinin anlatıldığı uzun bir yazı yayınlanmış.
Bu yazıda net biçimde ortaya koyulduğu gibi dergi kaynak olarak Science, Scientific American, Nature, GEO, Science et Vie,New Scientist gibi global bilim yayınlarını kullanıyor.
İleride  Bilim ve Teknik'in de kaynak olarak kullanılmasına izin vereceğini ve anlamsız Acrobat Reader (.pdf) uygulamasına son vereceğini umuyoruz.
Bu arada derginin web sitesinde son günlerde büyük bir hareketlilik göze çarpıyor.Yakın zamana kadar bir broşür ya da döküman niteliğinden ötesini ifade etmeyen site artık PHP ile olaya etkileşim katmış ve online olarak soru sorulmasını sağlamış.Uzun vadede de forumu bilim kullanıcılarına açacaklarını umuyoruz.
Aşağıda Bilim ve Teknik Dergisi Tarihçesinin tam metni bulunuyor:

1 Ekim 1967'de Türk yayın dünyasına Bilim ve Teknik adlı 16,5*24,5 cm boyutlarında, 32 sayfalık bir dergi katıldı. Yurdumuzdaki gençlerin yetenek ve eğilimlerini bilim ve tekniğin kapsadığı araştırma alanlarına yöneltmek, bu konularda çalışma hevesini gençler arasında yaymak, bilimsel ve teknik çalışmaları genel özellikleriyle halka tanıtmak, temel ve uygulamalı bilimlere, teknik buluşlara, yeniliklere ilgi duyan kişilere aradıkları bilgiyi genel ve doğru bir anlatımla verebilmek amacındaydı bu dergi.

Bilim ve Teknik dergisi 1993 yılının sonuna kadar küçük boyutlarda yayınlandı. Sayfa sayısı da bu zaman dilimi içerisinde 52, 64 ve 80 oldu. 1994 yılının Ocak ayından itibaren derginin hem boyutu hem de hacmi arttı. 21*29 cm (A4) ebadında ve 116 sayfalık bir dergi olarak okuyucularının karşısındaydı artık.

Bilim ve Teknik dergisi uzun süre düz baskı ofset sistemiyle basıldı. Başlangıçtaki siyah beyaz baskı daha sonraları siyah beyaz baskının yanına bir özel renk baskısı ile uzun bir süre iki renkli olarak yayınlandı. 1985'ten itibaren dergi kısmen 4 renkli baskıya geçti. 1987'den sonra da bütünüyle renkli olarak yayınlandı. Kapak baskılarıysa 1. Sayıdan itibaren renkliydi.

Bilim ve Teknik dergisi başlangıçta 3. hamur kağıda basıldı. Zaman içerisinde kağıt kalitesinde değişimler yapıldı. Şu anda Bilim ve Teknik dergisi, okuma kolaylığı sağlaması, baskıda iyi sonuç vermesi ve dayanıklığı gözönünde bulundurularak mat kuşe kağıda basılmaktadır.

Bilim ve Teknik dergisinde yayımlanan yazılar uzun bir süre, üniversite ve benzeri araştırma kuruluşlarında çalışan bilim adamlarının gönderdikleri makaleler, güncel konularda konunun uzmanlarına özel olarak hazırlatılan yazılar, derginin abonesi olduğu yabancı popüler bilim dergilerinden yapılan çevirilerden oluştu. Şu anda Bilim ve Teknik dergisinin yazıları, konusunda otorite olan bir yayın kurulunun danışmanlığında, bilim gazetecilerince hazırlanmakta. Dergide yer alan yazıların kaynaklarını da, yabancı popüler bilim dergileri (Science, Scientific American, Nature, GEO, Science et Vie,New Scientist vd.), İnternet, tezler, bilimsel kitaplar, makaleler, bilim adamlarıyla yapılan röportajlar oluşturmakta.

Bilim ve Teknik dergisinde yer alan konular günün bilimsel ve teknolojik gelişmelerini yansıtmasının yanı sıra, uzay araştırmaları, gökbilim, fizik, biyoloji, hayvanbilim ve hayvan davranışları, gen teknolojisi, matematik, elektronik, tıp ve sağlık, kimya, yerbilim, enerji, çevre, tarım, elektronik, beslenme ve gıda teknolojileri, biyografi, eğitim, psikoloji, spor, bilimkurgu, bilim tarihi, robot teknolojisi, gibi altbaşlıklar altında toplanabilir.

Bilim ve Teknik dergisinin 1. Sayısının kapağında, uzayda yer çevresinde 300 km yükseklikte bir yörüngeye giren Gemini kapsülünden astronot John Young'un çektiği bir fotoğraftı. Fotoğrafta, kapsülün buluşma tekniğini deneyeceği uzay aracı (Agena roketinin gövdesi) görülmekteydi. Derginin kapak konusu ise Uzayın Fethi başlığını taşıyordu.

Bilim ve Teknik popüler bir dergiydi. Bilim ve teknolojinin geniş halk tabanına yayılması, bilim adamlarıyla halk arasında yakınlaşma, etkileşim ve görüş birliğinin sağlanabilmesi için son derece önemli olan popüler bilim yayıncılığının Türkiye'deki ilk ve tek temsilcisiydi. Fiyatı 100 kuruştu, yani bilim ve teknolojiye ilgi duyan herkes onu rahatlıkla satın alabilirdi.

İlk sayı 5000 adet basıldı. O kadar ilgi gördü ki, ikinci sayısında derginin tirajı hemen ikiye katlandı ve 10 000 basıldı. Yanı sıra ilk sayıdan da 5000 adet dergi bir kez daha basıldı.

Bilim ve Teknik dergisinin tirajı 1973'te 20 000 oldu. Dergi artık, genç yaşlı her yaştan insanın severek okuduğu bir bilim dergisiydi.

Türkiye'nin bilim alanında önemli bir ismi olan Feza Gürsey, Bilim ve Teknik dergisine ilk yazısını Ocak 1968'de yazdı. Feza Gürsey bu yazısında Aralık 1967'de yaşamını kaybeden Prof. Dr. Cavid Erginsoy'la ilgili anılarını kaleme almıştı.

1968'in önemli bilimsel olaylarından biri insandan insana kalp nakliydi. Herkes bu ameliyatın nasıl olduğunu çok merak ediyordu. Bilim ve Teknik dergisi herkesin merak ettiği bu konuyu, konunun otoritelerinden birine, Doç. Dr. Aydın Aytaç'a hazırlattı.

Şubat 1968'te TRT Ankara'da televizyon yayınlarına başladı. Türk halkı radyodan sonra yepyeni bir teknolojiyle karşı karşıyaydı ve bu konuyu çok merak ediyordu. Bilim ve Teknik dergisinin Şubat 1968 sayısında “Televizyon Nedir? Nasıl Çalışır?” konusu işlendi. Yazı, TRT'nin Televizyon Daire Başkanlığıyla ortaklaşa hazırlandı. Bu yazı, yepyeni bir teknolojiyi Bilim ve Teknik okurlarına birçok yönüyle tanıttı.

Pensylvania Eyaleti araştırmacıları, 1960'lı yılların sonlarına doğru, atık kağıtları öğütüp belirli ölçülerde melasla karıştırılıp kurutulmasından bir tür yem elde ettiler. Bu araştırma 4 Ocak 1968'te New Scientist dergisinde yayımlandı. Bir tarım ülkesi olan Türkiye için oldukça yeni olan bu teknolojinin tanıtılmasının yararlı olacağını düşünen Bilim ve Teknik dergisi, Mart 1968 dergisinde bu konuya yer verdi. Düşünülen gerçekleşti. Bu yazı için dergiye okuyucudan yüzlerce mektup yağdı.

Yıllardan beri Türk kamuoyunda İstanbul Boğazı üzerine bir asma köprü yapılması, bu köprünün insanlara nefes aldıracağı sözleri konuşuluyordu. Bu köprünün yapılması sonunda karar bağlandı. Bilim ve Teknik 1968 yılının Nisan sayısında, insanların yaşamına büyük kolaylıklar getirecek olan bu teknolojiyi ayrıntılarıyla sayfalarına aldı.

1968'de birçok insan için tam bir esrar perdesi olan “elektronik beyin nasıl yanıt verir?” konusu da Bilim ve Teknik'te yayımlandı. Bu karmaşık konu, herkesin rahatlıkla okuyup anlayabileceği bir biçimde yazıldığından, Bilim ve Teknik okuyan herkes bilmeyenlere bu olağanüstü teknolojiyi anlatıyordu.

1960'lı yıllarda ülkemizin en büyük sorunlarından biri yine beyin göçüydü. Binlerce akıllı beyin, yıldan yıla giderek artan bir hızla anayurtlarını terkederek, başka ülkelerde çalışmak üzere göç ediyorlardı. Türkiye'den başka ülkelere göç eden doktor, mühendis, bilim adamı, mimar vd. sayısı küçümsenmeyecek boyutlara varmıştı. Tıpkı şimdiki gibi. Bilim ve Teknik dergisi Temmuz 1968'te bu soruna el attı. Yayımladığı “Beyin Akımı” konusu Türkiye'nin belli başlı olaylarından biri oldu. Ankara Ekspres, Vatan, Son Baskı, Cumhuriyet, Dünya, Bugün, Yeni İstanbul gazeteleri birinci sayfadan bu yazıyı haber haline getirerek verdiler. Tercüman gazetesi yazıyı manşetten verdi. Aynı gazete, kendi yazarlarına da bu konuyu hazırlattı. Tasvir gazetesi yazıyı aynen Bilim ve Teknik'te yayımlanan haliyle okuyucularına sundu. Yenigün ve Yeni Gazete de Beyin Akımını okuyucularına anlattı. Milliyet gazetesinde de, Ref'i Cevad Ulunay bu konuda bir makale yazdı. Özetle değişik tarihlerde, sürekli işlenen, Bilim ve Teknik dergisinin verdiği fikir hizmeti Türkiye çapına yayıldı. Bilim ve Teknik Türkiye'nin bilim gündemini oluşturdu.

Bilim ve Teknik dergisi okuyucularının en çok merak ettiği konulardan biri de “yaşam nasıl başlamıştır, ilk insan nasıl ortaya çıkmıştır?” sorularıydı. Bilim ve Teknik dergisi bu sorunun yanıtını Kasım 1968'te, AÜ Fen Fakültesi profesörlerinden Nihat Şişli'ye hazırlattı.  Bilim ve Teknik dergisi okuyucuları insanın evrimi konusunda da yarım yamalak bildiği ya da hiç bilmediği pek çok sorunun bilimsel yanıtını bu yazıyla aldı.

Bilim ve Teknik dergisi, aksatmadan 34 yıldır devam ettirdiği bu bilim hizmetini bugün de sürdürüyor. 34 yıl sonra bugün de, Bilim ve Teknik dergisi dünyanın bilim gündemini elinde tutuyor. Günceli yakalıyor. Örneğin Bilim ve Teknik dergisi Ekim 2001 sayısında, 11 Eylül 2001'de ABD'yi vuran saldırıların ardından dünya gündemini kaplayan terör konusunu işledi. Dergide yer alan yazılarda teknoloji-terörizm ilişkisi tüm boyutlarıyla irdelenirken, pek çok ilginç ayrıntıya yer verildi. Bilim ve Teknik dergisinin bu “terör dosyası” pek çok yayın organınca kullanıldı. Konuyu merak ve endişeyle izleyen Türk halkı, aradığı pek çok sorunun yanıtını yine her bilimsel konuda olduğu gibi, dergilerinden aldılar.

Bilim ve Teknik dergisi şu anda 1 250 000 TL'ye satılıyor. Türkiye'nin bütün gazete bayiilerinde Bilim ve Teknik var ve okuyucularımız bayiilerinden dergilerini satın alarak ya da abone olarak dünyadaki bilim gündemini sıcağı sıcağına izliyorlar.

Bilim ve Teknik dergisinin sahibi TÜBİTAK adına TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Namık Kemal Pak'tır.  Prof. Pak, NATO Bursiyeri ve TÜBİTAK Şeref Bursiyeri olarak Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü'nden 1968 yılında mezun olduktan sonra, 1972 yılında Berkeley-Kaliforniya Üniversitesi Fizik Bölümü'nden Doktora derecesini almıştır.1977 yılında Hacettepe Üniversitesi Fizik Bölümü'nde Doçentlik, 1988 yılında da ODTÜ Fizik Bölümü'nde Profesörlük unvanını almış olan Prof. Pak, halen bu Bölüm'de çalışmalarını sürdürmektedir.

Bilim ve Teknik dergisinin Genel Yayın Yönetmeni ve Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Raşit Gürdilek'tir. Bilim ve Teknik dergisi, genç, eğitim ve kültür düzeyi yüksek, bilinçli, çevrelerine duyarlı, özgür düşünceyi destekleyen ve aynı zamanda dergisiyle sıkı bir etkileşim içinde olan, dergisine sahip çıkan bir okuyucu kitlesine sahiptir.


Bu sayfa 2519 kere okundu.