En büyük "Terminatör" insan mı
15 August 2002 Thursday
Etiketler:
Bilim

Soyunu diğer tüm canlı türlerine göre en başarılı biçimde sürdürebilen insanoğlunun, türleri tüketme konusunda da üstüne yok. Homo sapiens 6 milyarlık nüfusu ile yol, inşaat ve yeni kullanım alanları için ormanları yok edip, sahilleri doldururken özellikle de yoksul ülkelerin doğal yaşam alanlarını kısıtlamakta.
'Gezegenimizde geriye kalan biyolojik çeşitliliğin en büyük düşmanı nüfus artışı, dolayısıyla da yaşam alanlarının hızlı değişimidir' diyor Amerikalı çevre mühendisi Andrew Dobson.
Tahminlerine göre dünyada günde 10 ila 38 tür tükenmekte: hatta bu rakam ayrıntılı hesaplarla günde 70 türe kadar çıkıyor ki bu oran doğa tarihindeki 'normal' tükenişin on bin katıdır. Dobson ve meslektaşı Edward Wilson gibi biyologlar, dinozorlarınkine benzer toplu tükenişlerin yaşanmasından endişe ediyorlar. Neredeyse tüm doğal çevre koşullarına uyum sağlayan bir canlı türü olan insanın ortaya çıktığı her yerde flora ve fauna fakirleşiyor.
Mesela Maori'lerin Yeni Zelanda'ya gelmelerinden bin yıl sonra 12 Ğ13 Moa cinsi yok oldu. Uçuş yetisi bulunmayan bu dev kuşun yazgısı kuzey Amerika'daki mamut, mastodon ve dev tembelhayvanlarınkine benziyor. 12 000 yıl önce kıtada yayılmaya başlayan insan özellikle de avcılık yüzünden bu memeli türlerini tüketmişti.
Yalnızca 1600 yılından bu yana dünyada 83 memeli ve 133 kuş türü yok oldu. Soyları tükenen kuşlar arasında yer alan Dodo, Mauritius adasının keşfinden sadece bir yüzyıl sonra tüketildi. Tehdit altında bulunan tropikal ormanlardaki türlerin yalnızca küçük bir kısmı bilindiğinden, diğerleri insanlar tarafından keşfedilmeden önce yok olacaklar.
Böcek araştırmacısı Terry Erwin, yağmur ormanlarındaki tek bir ağaç üzerinde 160 farklı böcek türünün yaşadığını tahmin ediyor. Bu sayı on binlerce tropikal ağaç türleriyle çarpıldığında ortaya çıkan böcek türleri bile bilinen tüm canlı türlerinin varlığını aşabilir. Bu sayısının yanında ABD'nin 1995 yılında açıklamış olduğu tehdit altındaki 1479 tür devede kulak kalır.
Hesaplara göre yağmur ormanları her yıl yüzde bir oranında küçülecek ve Erwin, Panama'nın yalnızca bir hektarlık alanındaki 18 000 türün henüz bilinmediğini tahmin ediyor. Dobson'un öncelemesine göreyse insanın önlenemez çoğalışına bağlı olarak önümüzdeki 50 yıl içinde yağmur ormanlarındaki türlerin beşte biri tükenmiş olacak. Fakat bugün bilenen 1 400 000 türün dışında kaç türün yaşadığını kimse tahmin edemiyor. Dobson, 10 000 000 böcek türünün dışında denizlerde de çok sayıda bilinmeyen türün yaşadığını düşünüyor. Toplam olarak 30 000 000 tür söz konusu olabilir ve onda dokuzunun da tehdit altında bulunan yağmur ormanlarında yaşadığı varsayılmakta.
Bu sayfa 669 kere okundu.